Na 11. kongresu 34. ogranka Američkog kardiološkog koledža (ACC) za Republiku Srbiju i Republiku Srpsku – PRACSIS 2026 – vodeći regionalni kardiolozi okupili su se na Jahorini kako bi razmijenili najnovija saznanja o kardiovaskularnim (KV) bolestima, faktorima rizika i savremenim terapijskim pristupima. 

Posebnu pažnju privukla su izlaganja prof. dr Tamare Kovačević-Preradović i prof. dr Edina Begića, koji su se kroz različite kliničke perspektive osvrnuli na savremene tokove kliničke prakse, od strukturnih bolesti srca, pa sve do preventivne kardiologije.

U svom izlaganju, prof. dr Tamara Kovačević-Preradović je predstavila oboljenja aortnog zaliska, ukazujući na faktore koji se mogu modifikovati kako bi se usporilo napredovanje bolesti. Poseban fokus stavljen je na preventibilne faktore rizika, gdje je prestanak pušenja istaknut kao imperativan segment.

Generalno, prestanak pušenja i prestanak konzumiranja alkohola je nešto što je esencijalno za pacijenta, i prije i nakon kardiovaskularnog incidenta. Ova tema je predmet naučnih istraživanja više od 45 godina. Osamdesetih godina se smatralo da 22% pacijenata uspije da prestane sa pušenjem u periodu od dve godine praćenja nakon infarkta miokarda, dok savremena medicina smatra da oko 45% pacijenata prestane sa pušenjem u periodu od godinu dana nakon srčanog udara, pri čemu se taj broj smanjuje tokom vremena. Ovi podaci ukazuju na kompleksnost problema pušenja u kliničkoj praksi. Dodatno, mentalitet podneblja, kao i prevalenca pušenja među ljekarima i zdravstvenim radnicima (do 45%), mogu uticati na percepciju prestanka pušenja kod pacijenata.

Profesorica Kovačević-Preradović je izdvojila koncept prelaska na manje štetne alternative, kao što su bezdimni (heat-not-burn) proizvodi koji se klasifikuju kao proizvodi modifikovanog, odnosno reduciranog rizika, i naglasila da bi o ovome trebalo diskutovati i u naučnoj zajednici.
Odgovore na ova pitanja traži i godinama cijeli svet, odnosno kompletno društvo, ali ono što je naučno dokazano jeste da je pušenje tradicionalnih cigareta dominantni faktor za nastanak kardiovaskularnog incidenta, onkoloških i plućnih patologija, te je esencijalno prestati sa tom navikom.

Prof. Preradović i Begić ističu značaj razvoja preventivne kardiologije, gdje kardiolozi moraju biti u sprezi sa javnozdravstvenim kampanjama u cilju suzbijanja navike pušenja (uz poštovanje zakonske legislative o zabrani pušenja), predstavljanja manje štetnih alternativa za one koji ne mogu da prestanu sa pušenjem, podizanja svijesti o štetnosti upotrebe alkohola, kao i promovisanja svakodnevne fizičke aktivnosti. 

Također, promjenu načina ishrane – konzumiranje hrane koja je protektivna za kardiovaskularni sistem – treba forsirati još od predškolskog edukativnog sistema. 

Potreban je nastavak sistemskih istraživanja u ovoj oblasti kako bi medicinska zajednica dobila dodatne, dugoročne podatke o eventualnim kliničkim prednostima i ograničenjima ovih proizvoda.

(DEPO PORTAL/ad)